Stuk Romeinse weg van 1900 jaar oud gevonden bij Katwijk

Stuk Romeinse weg van 1900 jaar oud gevonden bij Katwijk – https://nos.nl/l/2251991

Tweede Romeins dorp bij Valkenburg gevonden <p data-wpview-marker=.”>
© Foto Hielco Kuipers
Archeoloog Jeroen Loopik houdt een houten paal vast die tweeduizend jaar geleden de Limesweg ondersteunde.

In Valkenburg is een tweede Romeinse nederzetting gevonden. Archeologen hebben resten en sporen van woningen, een grafveld en een lang stuk van de Limesweg gevonden. „De vondst is van fenomenale proporties”, zegt archeoloog en projectleider Jeroen Loopik (41) van ADC Archeoprojecten.

„Dit is een van de leukste opgravingen uit mijn carrière. Aan de lopende band vinden we iets.” Op het gebied van archeologische opgravingen is Valkenburg een heuse hotspot. Je kan bij wijze van spreken geen spade in de grond steken of je komt iets Romeins tegen.

De afgelopen tachtig jaar zijn onder meer resten gevonden van grensfort (castellum) Praetorium Agrippinae, een kleiner legerkamp en een dorp. Alles daterend uit de eerste en tweede eeuw na Christus.

De Romeinen hadden interesse in Valkenburg, omdat het gebied dat nu in gemeente Katwijk ligt het meest westelijke deel van de noordgrens van hun enorme rijk was.

Forten, wachttorens en kleinere kampementen vormden met rivier de Rijn een verdedigingslinie. Rondom de defensieve werken ontstonden dorpjes, zoals nu gevonden tussen provinciale weg N206 en het voormalige vliegkamp Valkenburg.

Verrast

Ondanks het rijke Romeinse verleden van Valkenburg is Loopik verrast door wat ze hebben gevonden. „We wisten niet zeker of we de weg en woningen zouden vinden, maar dat we dan ook nog een grafveld en een grachtensysteem zijn tegengekomen, was een complete verrassing.”

Bij de nederzetting zat ook een grafveld.
© Foto ADC Archeoprojecten
Bij de nederzetting zat ook een grafveld.

De weg die is blootgelegd en de Latijnse benaming voor grens (limes) met zich meedraagt, was gemaakt van eikenhout, grond en grind. „We hebben een tamelijk groot deel gevonden, zo’n 125 meter lang. Dat maakt het bijzonder.”

Vindplaats

De tweeduizend jaar oude verbindingsweg tussen Katwijk en Duitsland ligt bij Valkenburg zo’n 60 centimeter onder de grond. Door bebouwing, landbewerking en andere grond verstorende activiteiten is op sporen in de grond en enkele resten na, niet veel meer te zien. „Een deel van de vindplaats is vernietigd”, zegt de archeoloog teleurgesteld.

Romeins pleisterwerk met schildering.
© Foto ADC Archeoprojecten
Romeins pleisterwerk met schildering.

Des te blijer is Loopik met hetgeen wat wel is overgebleven. De plek en de richting van de verbindingsroute worden verraden door twee evenwijdig lopende rechte lijnen, zo’n vier meter uit elkaar, van lichte ronde plekken in de donkere bodem.

Daar staken vroeger als fundering palen van eikenhout in de grond. Sommige van die balken zijn nog bewaard gebleven. „De Limesweg liep parallel aan de provinciale weg en op sommige stukken hebben we nog een laagje grind aangetroffen.”

Van de woningen die aan de weg stonden, zijn alleen ’plattegronden’, zoals de archeoloog het noemt, gevonden. Net zoals bij de weg, verkleuringen in de grond.

Skelet

Bij het grafveld is dat anders. Daar zijn resten gevonden van zeven mensen die zijn gecremeerd en een skelet van een man die daar bijna tweeduizend jaar geleden is begraven. Het opvallende aan deze vondst is dat iets verderop eerder al een Romeinse begraafplaats is ontdekt. „Zo dicht bij elkaar kom je eigenlijk nooit tegen.”

Alleen de lichte kleur verraadt de plek van de houten palen.
© Foto Hielco Kuipers
Alleen de lichte kleur verraadt de plek van de houten palen.

Omdat er geen bijgiften als speldjes en kralen zijn gevonden, vermoedt Loopik dat het om een militaire begraafplaats gaat. „Soldaten waren niet zo rijk.” Dit in tegenstelling tot de vermoedelijke bewoners van de nederzetting. „We hebben vrijwel uitsluitend Romeinse spullen gevonden. Dit betekent dat er waarschijnlijk sprake was van hoge welstand.”

Grachten

Door de aanwezige grachten kon in het dorpje ook worden gevaren en gevist. „Ze waren twee meter breed en anderhalve meter diep. Ze werden mogelijk ook gebruikt voor ontwatering en afvalverwerking.” In de dichtgeslibde waterlopen zijn munten, houten voorwerpen en dakpannen opgegraven. Ook werden er een visfuik, aardewerk en een peddel gevonden.

Hoewel de Valkenburgse bodem sinds het begin van de opgraving twee maanden geleden al veel heeft prijsgegeven, zijn de archeologen pas halverwege het proces. „Echte conclusies kunnen we pas na de analyse van het materiaal trekken”, legt Loopik uit. Hiervoor verwacht hij nog enkele maanden nodig te hebben.

Provincie Zuid-Holland

In totaal is Loopik dus zo’n vier maanden met het project bezig en dat is veel, zegt hij. „Dat komt omdat we zoveel hebben gevonden én omdat we veel tijd krijgen van onze opdrachtgever, provincie Zuid-Holland.”

Verbreding van de provinciale weg N206 voor de zogeheten Rijnlandroute is de reden dat onder meer de Romeinse weg is ontdekt. Zuid-Holland heeft een behoorlijk gebied langs de huidige tweebaansweg (wordt vierbaans) door archeologen laten afspeuren op bijzonderheden.

Bezoeken

Op zaterdag 13 oktober kunnen geïnteresseerden de opgraving in Valkenburg bezoeken. Aanmelden is verplicht. Meer informatie voor de rondleiding staat donderdag op www.rijnlandroute.nl. De gevonden spullen worden begin 2019 in het informatiecentrum van de Rijnlandroute in Leidschendam tentoongesteld.

1 thought on “Stuk Romeinse weg van 1900 jaar oud gevonden bij Katwijk”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *