Goed gevormd: Aardewerk uit de IJzertijd

IJZERTIJD: 800 v Chr tot ± 20 v Chr als de Romeinen in ons land komen

Aardewerk werd gevormd naar oude, telkens doorgegeven tradities en hadden vaak honderden jaren dezelfde traditionele vorm. Het werd nog altijd handmatig gemaakt. Het werd opgebouwd uit rollen, ringen of stroken.

Eerst maakt men een duimpotje met de hand waarna deze wordt uitgebreid doormiddel van rolopbouw.

 Zie tekening (P.van den Broeke 2012) op deze bladzijde.

Net als tegenwoordig werd aardewerk gebruikt in de huishouding voor koken, vervoer en bewaren van vloeistoffen of graan. Tevens werden potten funerair gebruikt voor opslag van as van een overledene. Versiering, zoals eerder beschreven bij de Bronstijd, kwam aan het eind van de IJzertijd minder voor.

Randversierings-technieken 

In de IJzertijd worden de randen van potten vaak afgewerkt met een versierde rand. Het meest voorkomende type is een dikke bovenrand waarin van bovenaf vingertop indrukken zijn gemaakt. Een andere randversieringstechniek is het maken van smalle gleufjes met een spateltje of nagel. Een ander randtype is de zogenaamde golfrand. Hierbij wordt met het drukken van de vinger schuin op de rand een golfbeweging in de rand gemaakt.


Potten kunnen ook min of meer gepolijst zijn met hulp van een steen, stokje of bot. Aardewerk uit alle fasen van de IJzertijd is vaak “besmeten” met kleipap; dit is waarschijnlijk gedaan voor een betere grip of decoratie:

( foto AWGMUS 49 )

Dit grotendeels bewaard gebleven handgevormde vingerpotje uit de IJzertijd wordt in de archeologie “Eierbecher” genoemd. De hoogte is 4 cm en de doorsnede is ook 4 cm.

In 2003/4 heeft Ben Elberse bij toeval deze prachtige ijzertijd-pot gevonden tijdens graafwerkzaamheden voor een duiker in de Leesloot aan de Heidetuin in Houten.

De pot stond rechtop in een zandlaag a.h.w. ingespoeld in die laag. De pot viel bij berging uit elkaar, maar is gerestaureerd. Opvallend is de mooie ijzerkleurige “huid”.

Dit bijzondere zwarte schaaltje is gevonden in ’t Goy tussen de Beusichemseweg en het Groenedijkje. De gerestaureerde schaal met een diameter van 20,8 cm heeft een conische bodem. Zeldzaam is de bronzen eikel die op deze eenvoudige schaal bevestigd is. Mogelijk is het een grafgift geweest en dat de bronzen eikel die door de eeuwen vast is geraakt aan de schaal.