Het porselein ontstond in de late 8e en vroege 9e eeuw in China en is door zijn hoge dichtheid echt waterdicht. Het wordt van een speciale klei, Kaolien (van: Gaoling = hoge bergketen) of China Clay gemaakt, vooral gevonden rond de Chinese stad van het porselein: Jingdezhen . Porselein is een materiaal met een verfijnde, luxueuze uitstraling dat soms zelfs enigszins lichtdoorlatend is en ook zeer stevig, doordat het wordt geproduceerd bij een zeer hoge temperatuur (1300-1500 graden Celsius). Vele volkeren probeerden porselein na te maken, wat in het begin niet echt lukte.
In de race om het porselein uit te vinden, hadden de Italianen een grote voorsprong met hun leidende rol in majolica en glaskunst. De resultaten waren op relatief lage temperatuur gebrand pseudo-porselein (zachtporselein), zoals hetĀ Medici-porseleinĀ in Florence (rond 1575ā1620). Een andere ontwikkeling was hetĀ fritporselein, waarvan het productiegeheim in 1752 door de Perzen aanĀ Lodewijk XIVĀ werd verkocht en ook nu nog door onder andere deĀ Manufacture nationale de SĆØvresĀ geproduceerd wordt.
Het eerste echte porselein (hardporselein) van Europa werd op 15 januari 1708 door Johann Friedrich Bƶttger en Ehrenfried Walther von Tschirnhaus in Dresden ontwikkeld. Het arcanum (het alchemistische geheim van de productie) werd streng bewaakt.
Porselein is er in verschillende varianten. Zo is er bijvoorbeeld Fine Bone China, zeer dun en verfijnd luxe porselein dat deels wordt gemaakt van gecalcineerde runderbeenderen. Dit is prachtig wit van kleur. Een ander voorbeeld is Premium Porselein. Dit is iets dikker en zwaarder porselein met vaak een gebroken witte of crĆØmekleurige tint.
Porselein werd in een gipsen vorm gegoten vanaf 1780 in Doornik, 1800 in Delft[1], wat vrij zacht van kwaliteit was[2].
In Nederland waren er tussen 1758 en 1813 porseleinfabrieken in Weesp, Loosdrecht, Nieuw Amstel en Den Haag.
[1] Roest, Gevormd en gebakken; oud gebruiksaardewerk in Nederland.
[2] Gelder en Jansen, Aarde werk en porselein.